Abstracts
Hormonen en seks [Gastredactioneel]
|
|
R. Kropman
|
Gastredactionele inleiding bij dit themanummer van het Tijdschrift voor Seksuologie.
De invloed van hormonen op de mens en diens seksueel functioneren is slechts deels bekend.
Een kritische houding ten opzichte van allerlei claims betreffende de noodzaak van suppletie is gewenst.
In januari 2008 hield de WVSD een congres met met als thema 'Seks en Hormonen", waarin veel van deze problematiek
aan de orde kwam. Dit themanummer bevat een aantal artikelen van sprekers van dit congres.
|
|
Seksuele problemen na iatrogene menopauze; oorzaken, diagnostiek en behandelmogelijkheden
|
|
L. Peters, I. van Seumeren, R. van Lunsen,
S. Both, A. Goverde, P. Leusink,
W. Weijmar Schultz
|
In tegenstelling tot de natuurlijke menopauze kent de iatrogene menopauze als
gevolg van ovariëctomie een abrupt verloop en een sterkere daling van de
geslachtshormoon spiegels. Iatrogene menopauze leidt ook tot meer en ernstiger
klachten, waaronder seksuele klachten (Female Sexual Dysfunction, FSD) zoals
verminderd seksueel verlangen (Hypoactive Sexual Desire Disorder, HSDD). FSD
kan de kwaliteit van leven van vrouwen negatief beïnvloeden. Het is
belangrijk om mogelijke seksuele problemen na ovariëctomie vroegtijdig te
signaleren en, indien gewenst, te behandelen. De belangrijkste therapeutische
interventies zijn counseling en gespecialiseerde psychotherapeutische
behandeling. Wanneer een geslachtshormoondeficiëntie voor de hand ligt als
klachtenonderhoudende factor, zoals na een bilaterale ovariëctomie, kan
counseling ondersteund worden door aanvullende behandeling met oestrogenen,
een combinatie van oestrogeensuppIetie en testosteron of tibolon. Mogelijk
komt een testosteronpleister beschikbaar die specifiek voor deze groep vrouwen
is ontwikkeld. Aanbevelingen voor het juiste gebruik van deze pleister worden
gegeven.
|
|
'Seksuologie als wetenschap: een multifocale kijk'. Studiedag NVVS: een impressie [Congresverslag]
|
|
M. Klaassen
|
Op vrijdag 30 mei 2008 was de auteur aanwezig bij de studiedag van de NVVS. De
studiedag was getiteld 'Seksuologie als wetenschap: een multifocale kijk' en
op het programma stonden presentaties van (oud- )hoogleraren en hun
promovendi. Een korte impressie.
|
|
Klinisch beleid ten aanzien van adolescenten met genderidentiteitsstoornis
|
|
F. Wouters, S. Schagen, P. Cohen-Kettenis,
H. Delemarre-Van de Waal
|
Adolescenten met genderidentiteitsstoornis (GIS) komen in Nederland in
aanmerking voor de onderdrukking van hun eigen, biologische puberteit als ze
al vanaf de kindertijd aan de DSM-IV- TR criteria voor een GIS voldoen,
psychologisch stabiel zijn en gesteund worden door hun omgeving. Ter
ondersteuning van het diagnostisch proces wordt nagegaan hoe de adolescenten
de eerste, nog reversibele fases van de eigen, biologische puberteit ervaren
voordat de puberteitsremmende medicatie in de vorm van een GnRH analoog
gegeven wordt (Delemarre-van de Waal & Cohen-Kettenis, 2006). Onderdrukking
van de puberteit heeft als voordeel dat de beslissing om tot
geslachtsaanpassende behandeling over te gaan zorgvuldig genomen kan worden,
zonder dat de adolescent het gevoel heeft onder druk te staan door de
ontwikkeling van ongewenste secundaire geslachtskenmerken. Bij persisterende
genderdisforie en bij de afwezigheid van contra-indicaties, kan de adolescent
vanaf 16 jaar cross-sex hormonen en vanaf 18 jaar een geslachtsaanpassende
operatie krijgen. Het geslacht kan dan tevens voor de wet worden aangepast. De
auteurs denken dat deze nieuwe aanpak tot een beter resultaat leidt met
betrekking tot de lichamelijke ontwikkeling, zelfvertrouwen en psychisch en
sociaal welzijn. De eerste resultaten zien er inderdaad gunstig uit, maar ook
lange termijn gevolgen dienen nauwgezet geëvalueerd worden.
|
|
Anorexia nervosa en seksualiteit (1,2) [Forum]
|
|
A. Vandeputte, W. VanderEycken, L. Woertman, F. van den Brink |
Kritiek op het TvS-artikel 'Seks doe je met je lichaam' van Liesbeth Woertman en Femke van den Brink (2008), een artikel
over de relatie tussen anorexia, lichaamsbeeld en seksualiteit. Met een repliek van Woertman en van den Brink.
|
|
Bloedverlies en pijn bij de eerste geslachtsgemeenschap (1,2,3) [Forum]
|
|
M.H. Blanker, O. Loeber, J. van Lankveld
|
Kritiek op het TvS-artikel van Olga Loeber (2008) over bloedverlies en pijn bij de eerste geslachtsgemeenschap. Met een
repliek door Loeber. En een reactie van Jacques van Lankveld, hoofdredacteur. |
|
Voordelen en risico's van testosteronbehandeling van oudere mannen met een laag testosteronniveau
|
|
E. Meuleman
|
Naast de diagnostische dilemma's is ook de onzekerheid of oudere hypogonadale
mannen wel voordeel hebben van testosteron (T) therapie een controversieel
onderwerp. De hamvraag is of de voordelen opwegen tegen de mogelijke risico's
en kosten en of er alternatieven zijn. De auteur laat zien dat T-therapie bij
mannen met het testosteron deficiëntie syndroom (TDS) veilig is op de korte
termijn (lange termijn gegevens ontbreken), maar dat onomstotelijk bewijs van
de effectiviteit ontbreekt. Bovendien komen er meer en meer aanwijzingen dat
verandering van 'lifestyle', met name meer lichamelijke activiteit, een
aantrekkelijk alternatief is.
|
|
De invloed van sombere en vrolijke stemming op de seksuele opwinding bij vrouwen
|
|
J. van Uden, M. Ter Kuile, S. Both
|
Hoewel vaak wordt verondersteld dat een sombere stemming de seksuele respons
negatief beïnvloedt, is experimenteel onderzoek naar de invloed van stemming
op seksuele opwinding schaars. In deze experimentele studie werd gekeken naar
de invloed van stemming op de subjectieve en genitale opwindingsrespons bij
vrouwen. 32 gezonde proefpersonen ondergingen een sombere en een vrolijke
(controle) stemmingsinductie, op twee verschillende dagen. De
stemmingsinductieprocedure bestond uit een combinatie van Velten-statements en
muziek. Onmiddellijk na elke stemmingsinductie werden proefpersonen
blootgesteld aan een erotisch videofragment. Gedurende het kijken naar het
erotisch fragment werd de genitale opwinding continu gemeten. Voor en na elk
erotisch fragment beantwoordden de vrouwen vragen over stemming en seksuele
opwinding. De gebruikte stemmingsinductie bleek zoals bedoeld te resulteren in
een somber en vrolijke stemming, Zoals verwacht
rapporteerden de vrouwen minder subjectieve opwinding na de sombere
stemmingsinductie, dan na de vrolijke stemmingsinductie. Er werd echter geen
verschil gevonden in genitale respons tussen de verschillende
stemmingscondities. De uitkomsten van deze studie bieden ondersteuning voor de
invloed van stemming op de seksuele opwinding bij vrouwen en suggereren dat
sombere stemming mogelijk een factor is in de etiologie en het voortbestaan
van seksuele disfunctie bij vrouwen.
|
|
PCSOT: de urinetest bij de behandeling van zedendelinquenten? [Gesignaleerd]
|
|
I. Jeandarme
|
Aandacht voor de zogenaamde PCSOT ("post-conviction sex offender polygraph testing"), ofwel polygraaf,
een methode waarmee men denkt het waarheidsgehalte van zelfrapportage te vergroten. Het instrument
wordt vaak in de VS gebruikt en werd onlangs ook in Europa geïntroduceerd. Ingeborg Jeandarme bespreekt het
artikel van Meijer, Verschuere, Merckelbach & Crombez (2008) in het International Journal of Law and Psychiatry die de polygraaf bekritiseren.
De betrouwbaarheid van de methode zou nauwelijks bewezen zijn. Instrumenten als deze zijn erg in ontwikkeling, en experimenteel te noemen.
Het is de moeite waard deze ontwikkelingen te volgen. |
|
John Money Award 2008 voor dr. Theo Sandfort
|
|
J. van Lankveld
|
In mei 2008 ontving dr Theo Sandfort, lid van de redactieraad van het Tijdschrift voor Seksuologie,
de John Money Award 2008 van de Society for the Scientific Study of Sexuality in de VS, ook bekend als de Quad S.
De prijs wordt toegekend aan onderzoekers vanwege hun belangrijke bijdrage aan de kennis over de menselijke seksualiteit. |
|
Literatuurbulletin
|
|
C. van der Rhee
|
INHOUD: - Ontvangen (p. 219): - Recensies (p. 220-230); - Seksuologische
Tijdschriften (p. 231-).
|
|
|
|
