Het Tijdschrift voor Seksuologie is een wetenschappelijk kwartaalblad over onderzoek en ontwikkelingen op het gebied van de seksuologie. TvS is een uitgave van de Stichting Tijdschrift voor Seksuologie, nauw gelieerd aan de Nederlandse en de Vlaamse Vereniging voor Seksuologie. Het staat open voor Nederlandstalige wetenschappelijke bijdragen over hulpverlening, onderzoek, opleiding en onderwijs, vorming, voorlichting en preventie.

Artikelen in het huidige nummer, 2015, jaargang 39, nr. 1

De invloed van blootstelling aan foto’s van natuurlijke vulva's op het genitale zelfbeeld van jonge vrouwen, Daphne K. Martoredjo, Ellen Laan

Het aantal verzoeken tot labiaplastiek is stijgende, mogelijk vanwege een toenemende ontevredenheid bij vrouwen over het uiterlijk van hun labia minora...
lees meer

Online seksuele grensoverschrijdende ervaringen: een exploratief onderzoek naar de risicofactoren bij Nederlandse en Vlaamse jonge vrouwen, Dwayne Meijnckens, Stans de Haas, Katrien Symons en Ine Vanwesenbeeck

Een van de ontwikkelingstaken van jongeren is om wederkerige seksuele contacten en relaties aan te gaan die veilig en vrij van uitbuiting zijn...
lees meer

Hersenonderzoek bij kinderen en adolescenten met genderdysforie – eerste bevindingen, Sarah M. Burke

Geslachtsverschillen in hersenfuncties en gedrag ontstaan onder invloed van geslachtshormonen tijdens kritieke ontwikkelingsfases...
lees meer

vervolg inhoudsopgave

Blauwe handel. Een kwalitatief criminologisch onderzoek naar illegale erectiemiddelen in Nederland, Rosa Koenraadt

De afgelopen jaren nemen het gebruik en de verkoop in allerhande illegale medicijnen wereldwijd toe. In Nederland betreft dit voornamelijk lifestyle medicijnen, zoals erectiemiddelen en afslankproducten...
lees meer

Nieuws, Opinie, Congresverslag

begin inhoudsopgave

De invloed van blootstelling aan foto's van natuurlijke vulva's op het genitale zelfbeeld van jonge vrouwen, Daphne K. Martoredjo, Ellen Laan

Het aantal verzoeken tot labiaplastiek is stijgende, mogelijk vanwege een toenemende ontevredenheid bij vrouwen over het uiterlijk van hun labia minora. In deze studie werd onderzocht of blootstelling aan foto’s van natuurlijke vulva’s het genitale zelfbeeld van vrouwen positiever maakt. In de experimentele conditie werden foto’s van natuurlijke vulva’s getoond, terwijl de controleconditie foto’s van neutrale voorwerpen te zien kreeg. Het genitale zelfbeeld werd voor en na de interventie gemeten bij 43 vrouwen die geen wens tot labiareductie hadden. Twee weken na de interventie werd opnieuw het genitale zelfbeeld gemeten. Na het zien van foto’s van vulva’s werd het genitale zelfbeeld positiever, ongeacht de mate van seksueel disfunctioneren, seksuele hinder, zelfvertrouwen en angstdispositie. Het positievere genitale zelfbeeld bij de vrouwen die foto’s van vulva’s hadden gezien was na twee weken nog aanwezig. Als blijkt dat deze interventie ook werkt bij vrouwen met een negatief genitaal zelfbeeld en/of de wens tot labiareductie, dan kan fotomateriaal van natuurlijke vulva’s gebruikt worden als interventie bij vrouwen met een negatief genitaal zelfbeeld. Mogelijk kan deze interventie hen afhouden van een ingrijpende operatie als labiaplastiek.

inhoudsopgave | volgende artikel

Online seksuele grensoverschrijdende ervaringen: een exploratief onderzoek naar de risicofactoren bij Nederlandse en Vlaamse jonge vrouwen, Dwayne Meijnckens, Stans de Haas, Katrien Symons en Ine Vanwesenbeeck

Eén van de ontwikkelingstaken van jongeren is om wederkerige seksuele contacten en relaties aan te gaan die veilig en vrij van uitbuiting zijn. Het internet is één van de contexten waarbinnen jongeren hun seksualiteit kunnen ontwikkelen, bijvoorbeeld door seksuele (zelf )verkenning via online communicatie. Hierbij kunnen jongeren prettige ervaringen opdoen, maar zij kunnen ook geconfronteerd worden met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hoewel er veel onderzoek is gedaan naar risicofactoren van face-to-face (’offline’) grensoverschrijding, is online seksuele grensoverschrijding minder onderzocht. Het doel van deze studie is om meer inzicht te krijgen in de risicofactoren voor online seksuele grensoverschrijding. In totaal hebben 404 jongvolwassen vrouwen van 18 tot 27 jaar een online vragenlijst ingevuld. Daarvan had 71.3% minstens één online grensoverschrijdende ervaring. Resultaten laten zien dat ervaringen van offline seksuele grensoverschrijding voor het 16e levensjaar gerelateerd zijn aan een vervijfvoudigd risico op het meemaken van online grensoverschrijding. Daarnaast bleek dat vaker seks hebben met losse sekspartners de kans op online grensoverschrijding verdubbelt. Het zou kunnen dat jonge vrouwen met relatief veel losse partners een actieve seksuele levensstijl hebben, ook online, waardoor zij een grotere kans hebben om met seksueel grensoverschrijdend gedrag geconfronteerd te worden. Deze risicofactoren voor online slachtofferschap komen deels overeen met eerder gevonden risicofactoren voor offline slachtofferschap. Er is mogelijk sprake van vervaagde grenzen tussen online en offline interacties, waardoor risicofactoren niet beperkt zijn tot één context.

inhoudsopgave | vorige artikel | volgende artikel

Hersenonderzoek bij kinderen en adolescenten met genderdysforie – eerste bevindingen, Sarah M. Burke

Geslachtsverschillen in hersenfuncties en gedrag ontstaan onder invloed van geslachtshormonen tijdens kritieke ontwikkelingsfases. Bij mensen met de diagnose Genderdysforie (GD) wordt gedacht dat vooral de vroege, prenatale fase van seksuele differentiatie van de hersenen anders verloopt dan bij mensen zonder GD, wat de discrepantie tussen hun ervaren gender en geboortegeslacht zou kunnen verklaren. GD komt al bij jonge kinderen en adolescenten voor en in de hier beschreven studies stelden we de vraag of kinderen en jongeren met GD een afwijkende seksuele differentiatie van de hersenen hebben ondergaan en of zij, samenhangend hiermee, meer de neurobiologische kenmerken van hun ervaren gender hebben, dan van hun geboortegeslacht/fysieke geslacht. Adolescenten met GD kunnen geslachtshormonen als onderdeel van hun behandeling voorgeschreven krijgen, wat unieke mogelijkheden biedt voor wetenschappelijk onderzoek naar de invloeden van hormonen op de ontwikkeling van lichaam en brein. Met zowel een prospectieve als een cross-sectionele onderzoeksopzet en met verschillende onderzoeksmethodes, zoals het meten van oto-akoestische emissies en functionele magneet resonantie imaging, werden in totaal 201 kinderen en jongeren met GD op verschillende momenten in hun behandeltraject vergeleken met 204 jongens en meisjes zonder GD. Wij vonden duidelijke aanwijzingen dat geslachtshormonen ook na de vroege prenatale ontwikkeling een significante invloed hebben op geslachtsspecifieke eigenschappen van hersenen en gedrag en dat bepaalde gedrags- en herseneigenschappen bij kinderen en jongeren met GD eerder hun ervaren gender, dan hun geboortegeslacht weerspiegelen

inhoudsopgave | vorige artikel | volgende artikel

Blauwe handel. Een kwalitatief criminologisch onderzoek naar illegale erectiemiddelen in Nederland, Rosa Koenraadt

De afgelopen jaren nemen het gebruik en de verkoop in allerhande illegale medicijnen wereldwijd toe. In Nederland betreft dit voornamelijk lifestyle medicijnen, zoals erectiemiddelen en afslankproducten. Doel van dit onderzoek is een eerste inzicht te vergaren in het gebruik van en de handel in illegale erectiemiddelen in Nederland. Voor deze exploratief kwalitatieve studie is gebruik gemaakt van een literatuurstudie, internetanalyse en interviews met experts, gebruikers en verkopers. Onderzocht is op welke manieren gebruikers en verkopers betrokken zijn bij deze verborgen handel en welke factoren bijdragen aan vraag en aanbod van illegale erectiemiddelen. De studie toont aan dat de verkoop van de middelen op uiteenlopende manieren plaatsvindt. Onder andere via het internet, onder de toonbank in sekswinkels en kleine winkels worden verschillende soorten illegale erectiemiddelen verhandeld. De gebruikers van de medicijnen betreffen enerzijds de patiënten, die weliswaar erectiemiddelen op doktersrecept kunnen krijgen, maar wegens financiële overwegingen, uit schaamte of gemak de middelen niet via een arts willen bestellen. Anderzijds is er een groep recreatieve gebruikers, die officieel niet in aanmerking komt voor de erectiemiddelen, maar deze toch gebruiken uit nieuwsgierigheid, voor extra zelfvertrouwen, of in combinatie met drugs en alcohol. Het onderzoek biedt een eerste gedocumenteerde kijk in de verborgen en heimelijke wereld van de handel in erectiemiddelen.

inhoudsopgave | vorige artikel

Mindful vrijen: seks hoeft niet leuk te zijn. Een filosofisch onderzoek naar het verlangen,Jan den Boer

Dit artikel is gebaseerd op meer dan 20 jaar onderzoek naar het seksuele verlangen: in de westerse en oosterse filosofie, in de seksuologie en in mijn praktijk als trainer en therapeut. Ik onderzoek de betekenis van het seksuele verlangen niet alleen in de wetenschappelijke literatuur, maar ook in populaire literatuur en door middel van interviews met deskundigen. Een belangrijk model voor het seksuele verlangen is het vierfasenmodel van Masters en Johnson. Een invloedrijke aanpassing van dit model is van Schnarch (2009), het quantummodel. Een belangrijk aspect van dit model is dat naast lichamelijke sensaties ook gevoelens en gedachten belangrijk zijn voor het opwekken van het seksuele verlangen. In dit artikel onderzoek ik het denken over het seksuele verlangen, een filosofisch onderzoek. Ik geef een korte samenvatting van 2500 jaar denken over seksueel verlangen in filosofie, literatuur en populaire cultuur... vervolg abstract

inhoudsopgave | vorige artikel | volgende artikel

Mindful vrijen: seks hoeft niet leuk te zijn. Een filosofisch onderzoek naar het verlangen,Jan den Boer

Vervolgens schets ik nieuwe ontwikkelingen in het denken over onze hersenen, over het verlangen en over het orgasme. De driedeling in onze hersenen zoals beschreven door Damasio (2004, 2010) maakt het mogelijk een onderscheid te maken tussen ratio, emotie en gevoel. Begeerte kan dan gezien worden als een emotie (uitreiken en terughouden), verlangen als een rustig en stabiel gevoel. Begeerte wil bevredigd worden volgens de seksuele responscyclus van opwinding, orgasme en ontspanning. In het verlangen kun je mindful aanwezig zijn. Als je vervolgens afziet van een traditioneel orgasme met spiercontracties, is het mogelijk een langdurig zogenaamd dalorgasme te ervaren. Als het denken over seksualiteit verrijkt wordt met deze nieuwe visies op verlangen en orgasme, en deze toegepast worden in de seksuele hulpverlening, zou dit het seksuele leven van veel mensen kunnen verrijken. Het zou ook van invloed kunnen zijn op de mogelijke toepassing van de nieuwe lustpil voor vrouwen.

inhoudsopgave | vorige artikel | volgende artikel