Het Tijdschrift voor Seksuologie is een wetenschappelijk kwartaalblad. Het staat open voor onderzoek, literatuuroverzichten en beschouwingen over hulpverlening, opleiding en onderwijs, vorming, voorlichting en preventie op het gebied van seksuologie.

In 2016 wordt de Koos Slob prijs voor het beste artikel weer uitgereikt. Alle artikelen die uiterlijk op 15 mei 2016 worden ingediend komen in aanmerking voor deze prijs.
lees meer

Artikelen in het huidige nummer, 2015, jaargang 39, nr. 4

Een Expliciet-Impliciet Model voor de negatieve invloed van alcohol op seksueel risicogedrag, Kenny Wolfs, Arjan Bos, Jacques van Lankveld

Ondanks goede intenties en positieve attitudes ten opzichte van condoomgebruik, vertonen mensen soms toch nog seksueel risicogedrag...
lees meer

Seksueel risicogedrag van mannen en vrouwen met een dubbele psychiatrische diagnose, Elke van Drunen, Trudy Griffioen, Ciel Wijsen, Jacques van Lankveld

Alhoewel er aanwijzingen zijn dat mensen met een dubbele diagnose, dit wil zeggen mensen met zowel een verslaving als een psychiatrische stoornis, een verhoogd risico lopen op een seksueel overdraagbare aandoening...
lees meer

Seksuele functie bij vrouwen met het primaire syndroom van Sjögren, Jolien F. van Nimwegen, Suzanne Arends, Greetje S. van Zuiden, Arjan Vissink, Frans G.M. Kroese, Hendrika Bootsma

Het doel van deze studie was om de seksuele functie van vrouwen met pSS te vergelijken met die van controles uit de algemene populatie...
lees meer

vervolg inhoudsopgave

Effectiviteit van een PLISSIT interventie bij patiënten met type 2 diabetes in de huisartsenpraktijk: design van een cluster-gerandomiseerd onderzoek, Anne Rutte, Annemarie M.J. Braamse, Patricia van Oppen, Giel Nijpels, Frank J. Snoek, Paul Enzlin, Peter Leusink, Petra J.M. Elders

Ondanks dat seksuele disfuncties vaak voorkomen bij patiënten met type 2 diabetes, blijft het een van meest genegeerde complicaties in de diabeteszorg...
lees meer

Abstracts

Abstracts NVVS Wetenschapsdag 27 november 2015 'De olifant in de kamer, over seks(e) en de psychiatrie’

Opinie

- Wij leven in een bezeten wereld. En wij weten het. (Jelto Drenth)
- Digitale media kunnen seksuele ontdekkingstocht verrijken (Marije Janssen)

Congresverslagen

- 41ste congres van de International Academy of Sex Research (Kenny Wolfs & Audrey Beaulen)
- “Zorg voor seks”: 20 jaar revalidatieseksuologie in Sophia Den Haag (Egbert Kruijver)

Literatuurbulletin

terug

Een Expliciet-Impliciet Model voor de negatieve invloed van alcohol op seksueel risicogedrag, Kenny Wolfs, Arjan Bos, Jacques van Lankveld

Ondanks goede intenties en positieve attitudes ten opzichte van condoomgebruik, vertonen mensen soms toch nog seksueel risicogedrag. Op het gebied van seksueel risicogedrag blijkt dat alcoholgebruik een van de redenen is waarom mensen hun intenties soms niet waarmaken. In dit onderzoek wordt eerst een systematisch overzicht gegeven van de literatuur over alcoholgebruik en seksueel risicogedrag bij mannen en vrouwen. Vervolgens wordt een werkgeheugenmodel voorgesteld, gebaseerd op het Dual Process Model van Strack en Deutsch (2004), dat de effecten van alcohol op seksueel risicogedrag goed kan verklaren. Het model omvat zowel een reflectief systeem met expliciete, bewuste cognities, een reflexief systeem bestaande uit impliciete, onbewuste associaties, en een modererende factor, die onder meer de invloed van alcohol representeert.

inhoudsopgave | volgende artikel

Seksueel risicogedrag van mannen en vrouwen met een dubbele psychiatrische diagnose, Elke van Drunen, Trudy Griffioen, Ciel Wijsen, Jacques van Lankveld

Alhoewel er aanwijzingen zijn dat mensen met een dubbele diagnose, dit wil zeggen mensen met zowel een verslaving als een psychiatrische stoornis, een verhoogd risico lopen op een seksueel overdraagbare aandoening (soa) of ongewenste zwangerschap door seksueel risicogedrag, is er nog niet eerder vergelijkend onderzoek gedaan naar seksueel risicogedrag bij deze groep. Onderzoek hiernaar kan ons iets leren over de effectieve risico’s op soa’s, HIV en ongewenste zwangerschappen in deze doelgroep, wat de zorg voor deze doelgroep mogelijk ten goede kan komen. De gegevens van 33 Nederlandse mannen en vrouwen met een dubbele diagnose werden vergeleken met de gegevens van 4257 mannen en vrouwen uit eerder bevolkingsonderzoek. Mannen en vrouwen met een dubbele diagnose rapporteren meer seksueel risicogedrag dan mannen en vrouwen zonder dubbele diagnose. Ze rapporteren vaker betaald te hebben gekregen voor seks en vaker ten minste eens in hun leven gedwongen te zijn tot seks.

inhoudsopgave | vorige artikel | volgende artikel

Seksuele functie bij vrouwen met het primaire syndroom van Sjögren, Jolien F. van Nimwegen, Suzanne Arends, Greetje S. van Zuiden, Arjan Vissink, Frans G.M. Kroese, Hendrika Bootsma

Doel: Het primaire syndroom van Sjögren (pSS) is een auto-immuun systeemziekte waarbij de traan- en speekselklieren worden aangetast. Naast de kenmerkende droogheid van de ogen en mond hebben vrouwen met pSS tevens vaak klachten van vaginale droogte. Het doel van deze studie was om de seksuele functie van vrouwen met pSS te vergelijken met die van controles uit de algemene populatie, en te onderzoeken welke factoren geassocieerd zijn met seksuele disfunctie bij pSS.
Methode: Zesenveertig vrouwen met pSS (gemiddelde leeftijd 46.3±10.5) en 43 op leeftijd gematchte controles hebben vragenlijsten ingevuld over seksuele disfunctie (Female Sexual Disfunction Index, FSFI), zorgen omtrent seksueel functioneren (Female Sexual Distress Scale, FSDS), vermoeidheid (Multidimensionele Vermoeidheids Index, MVI), angst en depressie (Hospital Anxiety and Depression Scale, HADS), relatiekwaliteit (Maudsley Marital Questionnaire, MMQ, ‘marital’ subdomein), en kwaliteit van leven (RAND 36-item Health Survey, RAND-36). Bij patiënten werden tevens de systemische ziekteactiviteit en patiëntgerapporteerde symptomen vastgelegd. lees meer

inhoudsopgave | vorige artikel | volgende artikel

Seksuele functie bij vrouwen met het primaire syndroom van Sjögren, Jolien F. van Nimwegen, Suzanne Arends, Greetje S. van Zuiden, Arjan Vissink, Frans G.M. Kroese, Hendrika Bootsma

Vervolg

Resultaten: Vrouwen met pSS hebben een slechtere seksuele functie dan controles (mediaan FSFI 20.6 vs. 30.3, p<0.001) en lagere scores voor de domeinen verlangen, opwinding, orgasme, lubricatie en pijn. Patiënten ervaren meer zorgen omtrent hun seksueel functioneren (mediaan FSDS 7 vs. 4, p<0.05) en zijn minder vaak seksueel actief dan controles (76% vs. 93%, p<0.05). Seksuele disfunctie is gecorreleerd met symptomen van pSS, vermoeidheid, depressieve symptomen, ontevredenheid over de relatie en slechtere mentale kwaliteit van leven.
Conclusie: Vrouwen met pSS hebben een verminderde seksuele functie en ervaren meer zorgen omtrent seksueel functioneren dan controles. De seksuele functie van vrouwen met pSS wordt beïnvloed door vaginale droogte, symptomen van pSS en psychosociale factoren.

inhoudsopgave | vorige artikel | volgende artikel

Effectiviteit van een PLISSIT interventie bij patiënten met type 2 diabetes in de huisartsenpraktijk: design van een cluster-gerandomiseerd onderzoek, Anne Rutte, Annemarie M.J. Braamse, Patricia van Oppen, Giel Nijpels, Frank J. Snoek, Paul Enzlin, Peter Leusink, Petra J.M. Elders

Ondanks dat seksuele disfuncties vaak voorkomen bij patiënten met type 2 diabetes, blijft het een van meest genegeerde complicaties in de diabeteszorg. Zowel de patiënt als de zorgverlener lijken moeite te hebben met het bespreken van seksuele problemen. Een seksueel counselingmodel voor zorgverleners, zoals PLISSIT, zou een handige tool kunnen zijn voor het verbeteren van het bespreken van seksuele problemen bij patiënten met type 2 diabetes. Dit artikel beschrijft het design van een cluster-gerandomiseerd klinisch onderzoek waarin de effectiviteit van het PLISSIT model bij mannen en vrouwen met type 2 diabetes in de huisartsenpraktijk wordt onderzocht (Nederlands Trial Register NTR4807). Patiënten met type 2 diabetes, tussen 40 en 75 jaar, die aangeven ontevreden te zijn over hun seksueel functioneren en hierover te willen praten met hun huisarts zijn geschikt voor deelname. Alle deelnemers ontvangen een folder over diabetes en seksualiteit van de praktijkondersteuner huisarts (POH). lees meer

inhoudsopgave | vorige artikel

Effectiviteit van een PLISSIT interventie bij patiënten met type 2 diabetes in de huisartsenpraktijk: design van een cluster-gerandomiseerd onderzoek, Anne Rutte, Annemarie M.J. Braamse, Patricia van Oppen, Giel Nijpels, Frank J. Snoek, Paul Enzlin, Peter Leusink, Petra J.M. Elders

Vervolg

In de interventiegroep krijgt iedere patiënt vervolgens een afspraak met de huisarts om over zijn/haar seksuele problemen te praten volgens de stappen van het PLISSIT model. In de controlegroep wordt gebruikelijke zorg verleend. Primaire uitkomsten zijn seksueel functioneren, tevredenheid over het seksuele functioneren en kwaliteit van leven. Secundaire uitkomsten zijn depressieve symptomen, seksuele distress, emotioneel welbevinden en tevredenheid met zorg. Onze studie zal informatie bijdragen over de effectiviteit van het PLISSIT model op belangrijke zelf-gerapporteerde uitkomsten van mannen en vrouwen met type 2 diabetes.

inhoudsopgave | vorige artikel